GO-FRESH - Gebruikersbijdragen [nl]

LC 00178

2017-12-22T07:31:42Z

Koen Zuurbier: kleine aanpassingen

=== ''Opzet'' ===
De eerste Freshmaker is in 2013 gerealiseerd bij Maatschap Rijk-Boonman in Ovezande (Zuid-Beveland). Deze relatief kleinschaligen uitvoering kent één paar horizontale putten. Beiden zijn 70 m lang. Hun dieptes zijn ca. 7 en ca. 14.5 m. De oorspronkelijk zoetwaterlens lag op een diepte van maximaal 10 m.

Door infiltratie (november – april) van zoet oppervlaktewater (afstromend vanaf de kreekug) wordt de zoetwater lens vergroot tot ca. 14.5 diep. Het tegelijkertijd onttrokken zoute grondwater wordt stroomafwaarts geloosd met maximaal 40 m3/dag. Per dag kan met het systeem 50 – 100 m3 zoet water worden geïnfiltreerd. Voorafgaand aan de infiltratie vindt zuivering van het oppervlaktewater plaats (verwijderen zwevend stof). Dit wordt gedaan door een zandfilter, welke is verwerkt in de bedding van de nabijgelegen watergang. Hiermee wordt voorkomen dat de infiltratieput (de horizontale put op 7 m diepte) van de Freshmaker snel verstopt. Inname van het oppervlaktewater wordt stopgezet bij overschrijding van de maximale EC.

Terugwinning van het opgeslagen zoetwater vindt plaats vanuit de ondiepe horizontale put. Het maximale debiet van dit kleine systeem daarbij is 5 m3/uur. Dit is voldoende voor druppelberegening en aanvulling van het bestaande bassin. Met het ontwikkelende consortium wordt op dit moment een nieuw ontwerp van de horizontale put getest, waarmee naar verwachting een hogere capaciteit (>10 m3/uur) wordt gehaald.
[[Bestand:Freshmaker doorsnede.png|geen|miniatuur|''Doorsnede Freshmaker op het terrein van Maatschap Rijk-Boonman in Ovezande.''|583x583px]]
[[Bestand:Freshmaker sandfilter.jpg|geen|miniatuur|''Zandfilter in bedding watergang''|588x588px]]

=== ''Prestaties tot nu toe'' ===
De Freshmaker kan theoretisch zo’n 6.000 m3 per jaar opslaan. Een groter volume is niet haalbaar, omdat het zoete water dan de diepste horizontale put heeft bereikt. De zoete lens is ter plekke van de putten tot ca. 4,5 m verdikt. Tot en met de herfst van 2016 is ruim 20.000 m3 geïnfiltreerd. In totaal is 16.000 m3 onttrokken. Onttrekking van een groter volume (tot 20.000 m3) was wel mogelijk geweest, maar niet nodig voor de beregening op het perceel. In 2014 en 2015 is 4.500 m3 onttrokken. In 2016 is ca. 4.800 m3 onttrokken, met name tijdens een zeer droge periode in augustus en september.

Het teruggewonnen water heeft chloride (Cl) concentraties van ca. 120 mg/l en natrium (Na) concentraties van 100 tot 140 mg/l. Het teruggewonnen water bevat relatief lage concentraties (doorgaans <0.5 mg/l) aan ijzer (Fe). Dit is aanmerkelijk lager dan het zoete grondwater in de omgeving. Verder is het winwater door verblijf in de ondergrond zuurstoflos en arm aan nutriënten. Doordat infiltratie vooral in de winter plaatsvindt heeft het opgeslagen water een lage temperatuur van gemiddeld 10 graden. Door deze eigenschappen heeft het teruggewonnen water twee praktische voordelen:
* Door lage Fe-concentratie: directe inzet voor druppelirrigatie leidt niet tot verstopping van druppelslangen
* Door lage temperatuur en nutriënten: bijmenging in bassin houdt algengroei onder controle.

[[Bestand:Verpomping freshmaker.png|geen|miniatuur|''Verpomping Freshmaker van 2013 t/m 2016. Van boven naar onder: infiltratie zoet, winning zoet, afvang zout.''|720x720px]]

=== ''Operationele ervaringen tot nu toe'' ===
Tijdens de bedrijfsvoering zijn praktische ervaringen opgedaan, welke hebben geleid tot aanpassingen aan het systeem:
* Verbeterde voorzuivering: in 2013 werd het water nog vanuit het bassin direct naar de infiltratieput geleid. Hierbij kwam nog veel zwevend stof mee, hetgeen tot verstopping leidde. In 2014 is het zandfilter op de bodem van de watergang geïnstalleerd om zwevend stof beter af te vangen.
* In 2014-2015 bleek dat dit zandfilter regelmatig handmatig gereinigd moest worden i.v.m. opbouw van een vuillaag. Eind 2016 is daarom een luchtinjectiesysteem onderin het zandfilter aangebracht om via flotatie de vuillaag regelmatig geautomatiseerd te verwijderen.
* Ondanks de verbeterde voorzuivering, vond er langzame verstopping van de infiltratieput plaats. In 2016 wezen camera-inspecties uit dat dit door biologische groei in de put kon zijn veroorzaakt. Daarop heeft chemische reiniging plaatsgevonden met een sterke oxidator.
[[Bestand:Camera Freshmaker.png|geen|miniatuur|''Binnenzijde van de zoete horizontale put voor en na de reiniging in 2016.'' |536x536px]]
{{Light Context
|Supercontext=PR 00119
|Topcontext=PR 00117
|Heading=Freshmaker Proef
}}

PR 00119

2017-12-22T07:24:26Z

Koen Zuurbier: kleine aanpassingen / aanvullingen

De Freshmaker infiltreert overtollig zoet water via één of meer ondiepe horizontale putten in een bestaande zoetwaterlens. Met één of meer diepere horizontale putten wordt tegelijkertijd zoutwater onttrokken om ruimte te maken en te voorkomen dat zoet water opdrijft in het zoute water. Zo wordt de zoete lens relatief snel verdikt en vastgehouden in een zone van enkele tientallen meters rond de putten. In de zomer kunnen de ondiepe putten gebruikt worden voor onttrekking van het opgeslagen zoet water. Dit kan direct worden ingezet voor (druppel)irrigatie of het (geleidelijk) bijvullen van bassins.

Het verwachtte volume per set van horizontale putten (1 diep, 1 ondiep) is zo'n 10000 m3 per jaar. Het verwachtte debiet waarmee zoetwater geleverd kan worden is minimaal 10 m3 per uur.

Meer gedetailleerde informatie: {{Internal link|link=LC 00178|name=Freshmaker Proef|dialog=process-linkpage-dialog}}
[[Bestand:Freshmaker 1.jpg|geen|miniatuur|597x597px]]
[[Bestand:Freshmaker 2.jpg|geen|miniatuur|488x488px]]

[[Bestand:Mapmaker 4 Freshmaker gis (002).png|geen|miniatuur|574x574px|Kansenkaart Freshmaker]]

Op de site van {{External link|resource=Resource Hyperlink 00266|name=STOWA|dialog=process-linkwebsite-dialog}} kunt u algemene informatie over dit onderwerp vinden.
 

Hieronder ziet u een zogenaamde conceptmap die als navigatiemiddel fungeert om toegang te krijgen tot de informatie over The Freshmaker. De onderdelen van de conceptmap zijn aan te klikken waardoor de onderliggende informatie beschikbaar komt. Meer uitleg over het gebruik van de conceptmaps vindt u op de pagina {{External link|resource=Resource Hyperlink 00284|name=Leeswijzer conceptmap|dialog=process-linkwebsite-dialog}}.

{{IM FM Freshmaker}} 
{{Project config}}
{{Project
|Supercontext=PR 00118
|Project type=Standaard
|Topcontext=PR 00117
|Name=The Freshmaker
|Start date=2016/11/15
|Show summary=Nee
|Show navigation tree=Nee
|Show sub projects=Nee
|Show participants=Nee
|Show sources=Nee
}}

PR 00118

2017-12-22T07:17:42Z

Koen Zuurbier: Alinea Freshmaker verbeterd

[[File:Freshmaker.jpg|left|316px|link=]]Een consortium bestaande uit Deltares, Wageningen Environmental Research (voorheen Alterra), KWR, HZ University of Applied Sciences, ZLTO en Acacia Water zoekt uit of zoet water in de ondergrond kan worden opgeslagen tijdens perioden van wateroverschot om het te gebruiken in droge perioden. Binnen GO-FRESH zijn drie pilots ingericht. Twee van de proeven richten zich op zoetwaterbellen in kreekruggen, met een typische dikte van ~ 10 – 30 m. De andere proef richt zich op zoute kwelgebieden waar een dunnere (1-2 m) regenwaterlens aanwezig is. De verwachting is dat klimaatverandering de schaarse zoetwaterbeschikbaarheid verder onder druk zal zetten. Doel van het project is om innovatieve oplossingen voor huidige en toekomstige zoetwatertekorten te bieden en om bij te dragen aan de economische perspectief van landbouwbedrijven in de regio.

Het onderzoek heeft aangetoond dat door een peilgestuurd drainage systeem in combinatie met infiltratie van oppervlaktewater de zoetwatervoorraad ter plaatse van de {{Internal link|link=PR 00121|name=Kreekrug Infiltratie|dialog=process-linkpage-dialog}} Proef (Serooskerke, Walcheren) toeneemt. Het systeem verhoogt de grondwaterstand met enkele decimeters. Als gevolg is het zoet-zout grensvlak enkele meters gezakt. Het volume zoetwater is een paar tienduizenden m3 zoet grondwater toegenomen.

De tweede proef, {{Internal link|link=PR 00119|name=The Freshmaker|dialog=process-linkpage-dialog}}, vindt plaats in een kreekrug te Ovezande, Zuid-Beveland. Hier is de afgelopen jaren in de winters via een horizontale put van 70 m lang meer dan 20000 m3 zoetwater geïnfiltreerd. Tegelijk wordt met een diepere horizontale put (ook 70 m lang) zout grondwater afgevangen. Zo wordt de zoetwaterlens op zijn plaats gehouden en vergroot. Uit de grotere bel kan de agrariër in de zomer zoetwater onttrekken via dezelfde horizontale put waarmee in de winter is geïnfiltreerd. Met het proefsysteem kon jaarlijks zo'n 6000 m3 zoetwater beschikbaar worden gemaakt in de zomers.

De {{Internal link|link=PR 00120|name=Drains2Buffer|dialog=process-linkpage-dialog}} proef te Kerkwerve, Schouwen-Duiveland, bestaat uit een slimme diepe regelbare drainage. Het richt zich op het robuust beheren van de zoetwatervoorraad in dunne kwetsbare regenwaterlenzen in zoute kwelgebieden. Hoewel sommige metingen duidelijk laten zien dat op de testpercelen een dikkere lens wordt aangetroffen dan op het referentieperceel, is een eenduidige conclusie nog niet te trekken en wordt de monitoring gecontinueerd tot eind 2017.
[[Bestand:GO-FRESH locaties 300dpi (002).png|miniatuur|612x612px|GO-FRESH veldproef locaties|geen]]

Tevens wordt gekeken naar de (economische) opschaalbaarheid van de proeven. Veldbijeenkomsten worden georganiseerd om de specifieke kennis van de proeven te delen met enthousiaste Zeeuwse agrariërs.

Het onderzoek wordt gesubsidieerd door de {{External link|resource=Resource Hyperlink 00139|name=Provincie Zeeland|dialog=process-linkwebsite-dialog}}, het Deltafonds, de waterschappen {{External link|resource=Resource Hyperlink 00146|name=Scheldestromen|dialog=process-linkwebsite-dialog}} en {{External link|resource=Resource Hyperlink 00141|name=Brabantse Delta|dialog=process-linkwebsite-dialog}}, de gemeenten {{External link|resource=Resource Hyperlink 00230|name=Schouwen-Duiveland|dialog=process-linkwebsite-dialog}}, {{External link|resource=Resource Hyperlink 00231|name=Veere|dialog=process-linkwebsite-dialog}} en {{External link|resource=Resource Hyperlink 00232|name=Borsele|dialog=process-linkwebsite-dialog}}, {{External link|resource=Resource Hyperlink 00233|name=Stichting De Waterbuffer|dialog=process-linkwebsite-dialog}} en {{External link|resource=Resource Hyperlink 00145|name=STOWA|dialog=process-linkwebsite-dialog}}.
{{Project config}}
{{Project
|Supercontext=PR 00117
|Project type=Standaard
|Topcontext=PR 00117
|Name=GO-FRESH Project
|Start date=2016/11/15
|Summary=In het project GO-FRESH (Geohydrological Opportunities Fresh Water supply) wordt onderzocht in hoeverre lokale maatregelen de zoetwaterbeschikbaarheid voor landbouw kunnen vergroten in gebieden wordt zoet water in de ondergrond opgeslagen tijdens perioden van wateroverschot en gebruikt in droge perioden.
|Show summary=Ja
|Show navigation tree=Nee
|Show sub projects=Nee
|Show participants=Nee
|Show sources=Nee
|Show info=Nee
}}